คัมภีร์ของแผ่นดิน: กินอาหาร “แต้จิ๋ว” ที่ “เมืองซัวเถา”

ตอบ: Thu May 05, 2005 7:08 pm

กระทู้นี้ผมมีความตั้งใจให้เป็นแหล่งรวบรวมบทความจากคอลัมน์คัมภีร์จากแผ่นดิน โดย "บาราย" ที่ตีพิมพ์ทางไทยรัฐทุกวันอาทิตย์ครับ ขอขอบคุณผู้เขียนและไทยรัฐมา ณ ที่นี้

ขุนนางแม่ตั้ง
http://www.thairath.co.th/thairath1/2548/column/bible/feb/20_2_48.php

บทที่หนึ่งของหนังสือ ขุนนางสยาม สำนักพิมพ์ศิลปวัฒนธรรม พิมพ์ครั้งที่สอง ส.พลายน้อย (คนเดียวกับที่เคยเขียนเรื่องราวของสวนฯ) ตั้งข้อสงสัยคำว่า...ขุนนาง เหตุไฉน! ไทยใช้คำนี้อยู่ประเทศเดียว

มลายู เรียกขุนนางว่า มนเตริ คล้ายว่ามาจากภาษาสันสกฤต...มนตริน ไทยเอามาใช้เป็นมนตรี

โปรตุเกสเอาไปใช้เรียกขุนนางจีนว่า แมนดาริน คำนี้จีนเริ่มใช้ในราชวงศ์เช็ง

ขุนนาง ผู้รู้อธิบายไว้มากมายหลายนัย หลวงวิจิตรวาทการอธิบายว่า ผู้มีบุญวาสนามักจะหาผู้หญิงมากมายไว้รับใช้ใกล้ตัว ผู้หญิงหลายคนจึงต้องมีคนหนึ่งมีอำนาจเป็นเมียใหญ่ หรือเมียหลวง มีหน้าที่ดูแลข้าทาสบริวารผู้ชายในบ้าน

ส่วนบริวารผู้หญิงส่วนใหญ่ผัวเก็บไปเลี้ยงเอง...เป็นส่วนตัว

เพราะเหตุนี้ ในบ้านหนึ่งจึงมีสองคนใหญ่ ผัวคุมผู้หญิง เรียกขุนนาง เมียคุมข้าทาสผู้ชาย เรียกขุนนาย

คำว่าขุนนาย หลวงวิจิตรฯบอกว่า ภายหลังก็เลือนเป็น คุณนาย ผิดความหมายจากเดิม

อักขราภิธานศรับท์ ฉบับหมอปรัดเล ค.ศ.1873 (พ.ศ.2416) อธิบายคำ ขุนนาง ว่า คือการที่ข้าราชการผู้น้อยผู้ใหญ่ทั้งปวง ที่ท่านได้เลี้ยงนางไว้นั้น คือความที่รักษานางไว้นั่นเอง

แสดงว่า คำ...ขุนนาง ถูกเข้าใจอย่างนี้ เป็นร้อยๆปีแล้ว

ผู้รู้ภาษาจีนอธิบายว่า คำขุนนางมาจากภาษาจีน กวั๊นหนู่ แปลว่า ทาสของประเทศ อีกคำ กู๊นหย่าง แปลว่าข้าราชการหรือราชการ ภาษาจีน เสียง ย. และเสียง น. มักสับที่กัน

คำกู๊นหย่าง ก็เป็น กู๊นหน่าง ใกล้เคียงกับคำว่า ขุนนาง มาก

คำขุนนางยังไม่มีข้อยุติ สมเด็จพระเจ้าบรม-วงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัตติวงศ์ ทรงสันนิษฐาน ขุน...มาจากคำว่า กุ๋น ในภาษาจีน แปลว่า ขุนนาง

ขณะที่สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงเห็นว่า เป็นคำเรียกรวม...เรียกทั้งผู้หญิงและผู้ชายในงานพระราชพิธี

แต่ขุนวิจิตรมาตรา สันนิษฐานโลดโผนไปอีก ในเรื่อง...โขลน ว่ามาจากคำว่า คะระวะนะ ออกเสียงเป็น คะโรนามะ เพี้ยนเป็น คะโรนาง เป็นโครนนาง โคนนาง คุนนาง

จนกระทั่งสุดท้ายก็เป็นขุนนาง หมายถึงประมุข หรือพระเจ้าแผ่นดิน

คำขุนนาง เดิมทีเรียกรวมกัน ต่อมาก็แยกกันเป็นสองคำ ขุน เรียกพระเจ้าแผ่นดิน นาง หมายถึงมเหสี คำว่านางแต่โบราณ หมายถึงผู้หญิงสูงศักดิ์

ส.พลายน้อย อธิบายทิ้งท้ายว่า ขุนนาง ระยะหลังหมายถึงข้าราชการชายฝ่ายเดียว ยังแบ่งเป็นขุนนางพ่อตั้ง กับ ขุนนางแม่ตั้ง

ขุนนางพ่อตั้ง หมายถึงข้าราชการที่พระเจ้าแผ่นดินโปรดเกล้า พระราชทานยศตำแหน่งและบรรดาศักดิ์ ส่วนขุนนางแม่ตั้งนั้น ได้ประทานจากเสนาบดีสำคัญ เสนาบดีใหญ่สมัยโบราณตั้งขุนนางได้ (ตรงกับเรื่องราวการก่อตั้งโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย? ที่มี ร.๕ เหมือนเสด็จพ่อ และมีกรมพระยาดำรงฯ+เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี+ เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี เปรียบเสมือนแม่ของสวนฯในยุคปัจจุบันตามจดหมายของกรมพระยาดำรงฯ)

ขุนนางแม่ตั้ง ที่เรารู้จักกัน ก็คือขุนช้าง ตัวละครสำคัญในเรื่องขุนช้างขุนแผน

แม้ตำแหน่งขุนนางตั้งแล้ว...หลวงไม่มีเงินเดือนให้ แต่คนสมัยโบราณ ต้องการเป็นขุนนางกันมาก เพราะเมื่อเป็นขุนนางแล้วก็จะมีอำนาจ เป็นที่เคารพนับถือ ผู้คนก็มักไปขออาศัยใบบุญ ยอมเป็นข้าทาสให้ใช้สอย

ข้าทาสสมัยโบราณ ทำสวน ทำไร่ ทำนา ให้ขุนนางโดยไม่เอาค่าจ้าง แลกเปลี่ยนกันด้วยการขออาศัยกินอิ่มท้องไปวันๆเท่านั้น.

ตอบ: Sat May 07, 2005 6:35 pm

ปีที่ 56 ฉบับที่ 17274 วันอาทิตย์ที่ 8 พฤษภาคม 2548
นายอำเภอจีน(ในไทย)
http://www.thairath.co.th/thairath1/2548/column/bible/may/8_5_48.php

ชาวจีนเข้ามาค้าขายและตั้งรกรากอยู่ในไทย นับจากสมัยสุโขทัย สมัยอยุธยา สมัยธนบุรี จนถึงสมัยรัชกาลที่ 1 ที่ตั้งของพระบรมมหาราชวัง ก็คือบางจีน...ชุมชนชาวจีนอยู่กันแน่นหนา บนฝั่งตะวันออกแม่น้ำเจ้าพระยามาแต่เดิม

สมัยรัตนโกสินทร์นี้เอง ชาวจีนอพยพเข้ามามากขึ้นเรื่อยๆ ในรัชกาลที่ 3 ประมาณว่ามีชาวจีนอยู่ 2.3 แสนคน รัชกาลที่ 4 ประมาณ 3.3 แสนคน ปลายรัชกาลที่ 5 (พ.ศ.2453) เพิ่มขึ้นเป็น 7.9 แสนคน

ชาวจีนอพยพส่วนใหญ่มาจากมณฑลทางใต้ เขตอิทธิพลของสมาคมองค์สาม หรือคนไทยเรียกว่า อั้งยี่ จึงนำเอาสมาคมลับอั้งยี่เข้ามารุ่งเรืองมาก ในรัชกาลที่ 3

ในหนังสือประวัติความเป็นมาของอั้งยี่ กับศาลเจ้าต่องย่องสู ภูเก็ต คุณไชยยุทธ ปิ่นประดับ วิเคราะห์สาเหตุการเกิดอั้งยี่ ไว้สามข้อ

ข้อแรก...ชาวจีนที่ตั้งบ้านเรือนอยู่ตามหัวเมือง ถูกขุนนางท้องถิ่นกดขี่ข่มเหง รัฐบาลควบคุมได้ไม่ทั่วถึง ชาวจีนอายุ 20 ปีขึ้นไป ต้องรายงานตัวทางการ ผูกปี้ที่ข้อมือ สามปีต่อครั้ง

สมัยรัชกาลที่ 2 ชาวจีนเสียเงินค่าผูกปี้คนละ 2 บาท ค่าธรรมเนียม 1 สลึง สมัยรัชกาลที่ 3 จนไปถึงรัชกาลที่ 5 เพิ่มเป็นคนละ 4 บาท

การผูกปี้เป็นสัญลักษณ์ การไม่อยู่ในระบบไพร่ จึงไม่มีมูลนายคุ้มครองช่วยเหลือเวลาเดือดร้อน ยิ่งเมื่อถูกขุนนางไทยข่มเหง จึงจำเป็นต้องรวมกลุ่มช่วยเหลือกันเอง

รัชกาลที่ 3 ทรงเห็นความจริงข้อนี้ โปรดให้แต่งตั้งนายอำเภอจีนขึ้นดูแลชาวจีน ไม่ให้ถูกข่มเหงรังแก ขณะเดียวกันก็ควบคุมไม่ให้ชาวจีนทำผิดกฎหมาย

นโยบายนายอำเภอจีนไม่ได้ผลนัก เพราะนายอำเภอจีน ส่วนใหญ่ก็เป็นชาวจีน ทั้งยังเป็นเจ้าภาษี ซึ่งมีปกติรีดไถภาษีให้มากเพื่อผลกำไรอยู่แล้ว

คนไทยไม่สู้เดือดร้อน เพราะทำมาหากินแต่พอเลี้ยงปากท้อง แต่คนจีนทำกินแบบสะสมทรัพย์สินจนร่ำรวย ก็ถูกรีดภาษีมาก จึงเดือดร้อนกันมาก

ลงท้าย...คนจีนก็หันไปพึ่งพาสมาคมอั้งยี่ พวกเดียวกัน ยุติธรรมกว่า อบอุ่นใจกว่า

มีบันทึกถึงการเริ่มต้นตั้งอั้งยี่ที่ฉะเชิงเทรา เมื่อ พ.ศ.2391 ว่า

“กรมการข่มเหงเหลือทน เรามาคิดทำ “ตั้วเหี่ย” พวกให้มาก เล่นกับกรมการสักครั้งหนึ่ง”

สาเหตุการมีอั้งยี่ข้อที่ 2 ปัญหาเศรษฐกิจ ชาวจีนต้องมีอั้งยี่ เอาไว้ช่วยเหลือคุ้มครองการทำมาหากิน มีเรื่องพิพาทระหว่างนายจ้างลูกจ้าง...ก็ช่วยไกล่เกลี่ย

สาเหตุสุดท้าย การมีอั้งยี่ เพราะต้องการความมั่นคงในชีวิต มีหลักฐานยืนยันว่า แม้ สมาชิกต้องโทษจำคุก ก็มีการติดตามดูแลความเป็นอยู่ ถึงเวลาตายก็ช่วยจัดการงานศพ

สำหรับประเด็น...การมีอั้งยี่เพราะต้องการค้าฝิ่น คุณไชยยุทธ ปิ่นประดับ บอกว่า คนจีนค้าฝิ่นส่วนใหญ่จะระดับหัวหน้าและลูกน้องสนิท คนจีนที่เป็นสมาชิกส่วนใหญ่ไม่รู้เรื่อง รู้กันเฉพาะในหมู่คนติดฝิ่นเท่านั้น

ไม่มีหลักฐานว่า ตำแหน่งนายอำเภอจีน ซึ่งริเริ่มใช้ในสมัยรัชกาลที่ 3 ยกเลิกในรัชกาลใด.

ตอบ: Fri May 13, 2005 5:12 am

เลข...อาถรรพณ์
http://www.thairath.co.th/thairath1/2546/column/bible/dec/7_12_46.php
http://www.osknetwork.com/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&p=1698

เลข 1 กับ 3 คู่ศัตรู เรียงเป็นเลข 13 พลูหลวงอธิบายว่า เป็นตัวเลขที่เชื่อกันแต่ สมัยอียิปต์โบราณว่า มีโทษมาก ถึงสมัยจีซัสไครสต์ วันที่นัดสานุศิษย์ 12 องค์ มาร่วมรับประทานอาหารมื้อสุดท้าย...ด้วยกัน ทหารโรมันก็บุกมาจับจีซัสไครสต์ ไปตรึงกางเขน

ยิ่งถ้าเป็นศุกร์ที่ 13 ก็ยิ่งเพิ่มความน่ากลัว ชาวยุโรปจะไม่ยอมอยู่ในห้องเลข 13 ด้วยเหตุนี้โรงแรมใหญ่ๆหลายแห่งจึงไม่มีเลข 13 พอถึง 12 ก็ข้ามไป 14 ชาวเยอรมันทำนอต เมื่อถึงนอตเบอร์ 13 ก็เว้นเอาไว้ เพราะเชื่อกันว่านอตเบอร์ 13 จะนำความวิบัติมาสู่เครื่องยนต์

เลข 13 มหาภัยเชื่อกันถึงในไทย กรุงศรีอยุธยาแตกครั้งแรก จ.ศ. 931 แตกครั้งที่สอง จ.ศ. 1129 มีผู้ใช้เอาตัวเลขนี้มารวมเข้าด้วยกัน ก็ได้ 13..

...ที่โรงเรียนสวนกุหลาบ สมัยรื้อตึกพระเสด็จครั้งหลังสุด เพื่อสร้างตึกพระเสด็จใหม่ที่ใช้ในปัจจุบัน ปรากฏว่ามีคนงานทุบรื้อตึก พลาดตกลงมาตายในวันศุกร์ที่ 13 เช่นกัน ตอนที่คนงานตกลงมา เป็นตอนพักเที่ยงพอดีครับ เลยมีพยานเป็นนักเรียนในโรงอาหารตึก๑๐๐ปีหลายคนอยู่ ไม่รู้ว่าจริงหรือเปล่านะครับ แต่จากการที่มีคนงานตกลงมาเสียชีวิตนั้น จึงทำให้ต้องมีการตั้งศาลตายายในภาพขึ้น ( อยู่บริเวณด้านหลังศาลาพระเสด็จ ) โดยถ้าจะมีการจัดงานใดๆที่อาคารนี้จะต้องทำการจุดธูปบอกศาลตายายนี้ทุกครั้งไป ไม่เช่นนั้นจะเกิดเรื่องที่ไม่ขาดฝันขึ้น

นอกจากเลข 13 แล้ว เลขที่ถือเป็นเลขร้ายให้โทษ กลัวกันมากคือเลข 8 โหรไทยใช้เลข 8 แทนดาวราหู บุคคลสำคัญอันดับที่ 8 มักประสบเหตุวิบัติ เช่น จักรพรรดิญวนองค์ที่ 8 ถูกถอดจากตำแหน่ง ประธานาธิบดีคนที่ 8 สหรัฐฯ เศรษฐกิจวุ่นวาย ประเทศเกือบล้มละลาย พระเจ้าเฮนรี่ที่ 8 อังกฤษ เป็นกษัตริย์ที่สุดเหี้ยมโหด ฆ่ามเหสีคนแล้วคนเล่า

นับวันที่การศึกษาพัฒนา หาคำตอบจากทุกสิ่งด้วยเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ กระแสความเชื่อเรื่องที่ใช้เหตุผลอธิบายไม่ได้ นับแต่โหราศาสตร์ ไสยศาสตร์ อิทธิฤทธิ์ เคล็ด ลาง อาถรรพณ์ ก็เริ่มเจือจาง

ถึงวันนี้ ความเชื่อบางเรื่อง เป็นแค่เรื่องเล่า ฟังกันเพื่อความสนุกสนานบันเทิง

โชคดีที่ผู้รู้อย่าง “พลูหลวง” บันทึกไว้ในหนังสือชื่อ เคล็ด ลาง อาถรรพณ์ ศาสตร์ที่กล่าวถึง สิ่งบอกเหตุ และการแก้เคล็ดต่างๆ เอาไว้ให้คนรุ่นหลังอย่างพวกเราได้เรียนรู้

พลูหลวงรวบรวมเรื่องเหล่านี้ แยกประเภทเขียนไว้ 15 เรื่อง โฉลกการปลูกเรือน ที่อยู่และสิ่งแวดล้อม ศาลพระภูมิ เคล็ดลับในชีวิตประจำวัน ลางและสังหรณ์ นิมิตก่อนทำการ ลักษณะอุบาทว์ ว่านพืชกายสิทธิ์ ฯลฯ

เรื่องที่ 10...อำนาจตัวเลข

พลูหลวงบอกว่า โบราณถือว่าตัวเลขมีความศักดิ์สิทธิ์ในตัว การทำยันต์ เครื่องราง ใช้ตัวเลขทั้งนั้น ปิธา โกรัส ปราชญ์กรีกโบราณ เชื่อแน่นแฟ้นว่า อำนาจมหัศจรรย์ของสากลจักรวาล อุบัติขึ้นด้วยอิทธิฤทธิ์ของตัวเลขทั้งสิ้น

คติโหราศาสตร์ไทย ใช้ตัวเลขแทนดาวพระ เคราะห์ เช่น 1 อาทิตย์ 2 จันทร์ 3 อังคาร 4 พุธ 5 พฤหัส 6 ศุกร์ 7 เสาร์ 8 ราหู 9 เกตุ และ 0 มฤตยู ตัวเลขยังใช้แทนนิสัย 1 ยศศักดิ์ 2 รูปจรติ 3 กล้าขยัน 4 อ่อนหวาน 5 ปัญญา 6 โภคสมบัติ 7 โทษทุกข์ 8 มัวเมา 9 อายุ 10 อาเพศ

นอกจากนี้ ตัวเลขยังแบ่งเป็นคู่ คู่มิตร 1 กับ 5, 2 กับ 4, 6 กับ 3, 8 กับ 7 คู่ศัตรู 1 กับ 3, 2 กับ 5, 6 กับ 7 และ 4 กับ 8 คู่สมพล 2 กับ 8, 5 กับ 1 กับ 6 และ 7 กับ 4

ชีวิตคนบางคนสัมพันธ์กับบางตัวเลข สุรพล สมบัติเจริญ นักร้องลูกทุ่งไทย ผูกพันกับเลข 16 เขาแต่งงานกับภรรยาวันที่ 16 ครบ 16 ปี ทะเลาะกันครบ 16 ครั้ง ก็แยกบ้านกันอยู่

เมื่อเขานำวงไปแสดงที่นครปฐม หลังจากร้องเพลง 16 ปี แห่งความหลัง จบลง ลงจากเวที เขาก็ถูกยิงตาย วันนั้น เป็นวันที่ 16 สิงหาคม 2511.

ตอบ: Sun May 15, 2005 1:55 am

ท้องสนามหลวง
http://www.thairath.co.th/thairath1/2548/column/bible/may/1_5_48.php

คุณสุจิตต์ วงศ์เทศ เขียนเรื่องสนามหลวง ไว้ในหนังสือ กรุงเทพมาจากไหน ได้ ลุ่มลึกกว่า ที่เคยอ่านจากที่ไหนมาก่อน

แรกสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ ในรัชกาลที่ 1 สนามหลวงอยู่ระหว่างพระบรมมหาราชวัง (วังหลวง) กับพระราชวังบวรสถานมงคล (วังหน้า) ใช้เป็นพื้นที่สร้างพระเมรุมาศถวายพระเพลิงพระบรมศพพระมหากษัตริย์ และพระราชวงศ์ ชั้นสูง คนทั่วไปจึงเรียก ทุ่งพระเมรุ

เมื่อไม่มีงานพระเมรุ ก็ปล่อยเป็นที่รกร้างว่างเปล่า บางแห่งเป็นหนองบึง เป็นที่ชุมนุมของสัตว์เลื้อยคลานสารพันชนิด

ในเนื้อร้องขับเพลงลาวแพน แต่งสมัย ร. 3 ร. 4 เล่าถึงสภาพสนามหลวงสมัยนั้น ไว้ดังนี้

“....มืดมนฝนตก เที่ยวหยกๆถกเขมร ถือข้องส่องคบ จับกบทุ่งพระเมรุ เปื้อนเลนเปื้อนตม เหม็นขมเหม็นคาว จับทั้งอ่างท้องขึง จับทั้งอึ่งท้องเขียว จับทั้งเปี้ยวทั้งปู จับทั้งหนูท้องขาว จับเอามาให้สิ้น มาต้มกินกับเหล้า.....”

สมัย ร. 3 ไทยมีปัญหาพิพาทกับญวนเรื่องดินแดนเขมร โปรดให้มีการทำนาที่สนามหลวง เพื่อให้ทูตญวนเห็นว่า เมืองไทยอุดมสมบูรณ์ ข้างวังก็ยัง ทำนา ได้ผลผลิตมากมาย พร้อมจะทำสงครามได้ทุกเวลา

ถึงสมัย ร. 4 การทำนายังมีอยู่ รัชกาลที่ 4 รังเกียจคำว่าทุ่งพระเมรุ มีประกาศให้ราษฎรเรียกว่าท้องสนามหลวง ถึงสมัย ร. 5 โปรดให้รื้อกำแพงป้อมปราการด้านตะวันออกของวังหน้า เพิ่มเนื้อที่ให้ สนามหลวงอีกเท่าตัว โปรดให้ปลูกต้นมะขามรอบสนามหลวง

พ.ศ. 2425 มีงานฉลองพระนครครบ 100 ปี ก็ท้องสนามหลวงเป็นที่ตั้งขบวนแห่พยุหยาตรา มี ทั้งกระบวนช้าง กระบวนม้า กระบวนเท้า รอบท้องสนามหลวงปลูกโรงไทยทาน เลี้ยงพระเลี้ยงไพร่ ตลอดงาน ซึ่งมีการแสดงสินค้าให้ราษฎรได้ชมเป็นเวลาสามเดือน

ท้องสนามหลวงใช้เป็นที่จัดงานสำคัญระดับชาติเรื่อยมา ช่วงเวลาที่ว่างจากงานสำคัญ ฤดูกาลลมแรงประชาชนก็ใช้เป็นที่เล่นว่าว มีคนเล่นกันมาก จนเกิดเรื่องใหญ่

รัชกาลที่ 4 โปรดให้ประกาศว่า

“ไม่ห้ามดอก ให้เล่นเถิด แต่อย่าให้สายป่านว่าวไปถูกเกี่ยวข้องพระมหาปราสาท พระมหามณเฑียร ฯลฯ...จะเอาตัวเจ้าของว่าวเป็นโทษตามรับสั่ง”

นักเล่นว่าวชาวบ้านเกรงโทษ ก็หันไปเล่นว่าวที่สนามฆ่าคน บริเวณห้าแยกพลับพลาไชย ส่วนนักเล่นว่าวเจ้านาย ก็ยังเล่นที่สนามหลวงอยู่เช่นเดิม ปลายรัชกาลที่ 5 กีฬาเล่นว่าวนิยมกันมาก ถึงขนาดมีการแข่งชิงถ้วยทองคำพระราชทาน

นอกจากเล่นว่าวแล้ว มีคนไม่มากที่รู้ สนามหลวงเคยใช้เป็นสนามแข่งม้า และสนามเล่นกอล์ฟ

วโรกาสที่ ร. 5 เสด็จพระราชดำเนินกลับจากยุโรป ชุมนุมของเจ้านายที่เคยไปศึกษาต่างประเทศ ประชุมกันจัดงานแข่งม้าถวายให้ทอดพระเนตร สนามหลวงถูกใช้เป็นสนามแข่งม้าชั่วคราวในคราวนั้น

ส่วนการทำเป็นสนามกอล์ฟ พื้นที่สนามหลวงแห่งเดียวไม่พอ ข้าราชการที่เป็นชาวต่างประเทศ ใช้พื้นที่สนามสถิตยุติธรรม และสนามไชย รวมเข้าด้วยกัน ก็สามารถเล่นกอล์ฟได้ 9 หลุม

สนามหลวงยังเป็นพื้นที่สำคัญปล่อยข่าวลือทางการเมือง ร. 4 ทรงมีพระราชนิพนธ์ว่า

“เล่ากันแต่ก่อนการพระศพ ที่ท้องสนามหลวงทุกๆงาน ตั้งแต่แผ่นดินก่อนๆมาจนแผ่นดินปัจจุบันนี้ว่า...วันชักเขาจะเอา วันเผาเขาจะเล่น...แต่เมื่องานมีขึ้น ก็ไม่มีใครเอาใครเล่นสักงานหนึ่งเลย

ครั้งแผ่นดินเจ้าตากสิน ก็มีการศพหลายครั้ง...กระนั้นในการศพเหล่านั้น วันชักก็ไม่มีใครเอา วันเผาก็ไม่มีใครเล่น พระยาสรรค์มาเอามาเล่นเจ้าตาก เมื่อเวลาตะแก่นอนอยู่ในวังไม่มีการศพเมรุอะไรมิใช่ฤา...”.

ตอบ: Sat Jun 04, 2005 12:40 pm

ที่องค์พระปฐมฯบ้านผมก็มีพระพุทธรูปปางนี้ครับ

ปางพระเกศธาตุ
http://www.thairath.co.th/thairath1/2548/column/bible/jun/5_6_48.php

แผนกโบราณคดี กรมศิลปากร เคยรวบรวมไว้ว่า พระพุทธรูปปางต่างๆ สร้างกันใน 7 สมัย เริ่มแต่สมัยทวาราวดี ศรีวิชัย ลพบุรี เชียงแสน สุโขทัย อยุธยา และสมัยรัตนโกสินทร์

พระธรรมโกศาจารย์ (ชอบ อนุจารีเถร) นิพนธ์ไว้ในหนังสือ ตำนานพระพุทธรูปปางต่างๆ สมัยรัตนโกสินทร์ เริ่มแต่รัชกาลที่ 3 เป็นสมัยที่มีการสร้างพระพุทธรูปปางต่างๆ ถึง 40 ปาง ถือว่ามากที่สุด

แต่ละปาง...ก็ไม่ได้สร้างตามอำเภอใจ แต่ สร้างขึ้นตามพระมติของ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส จอมปราชญ์ด้านพุทธศาสนา

ต่อมา...ก็มีผู้คิดสร้างเพิ่มขึ้นอีกหลายปาง...เท่าที่พระธรรมโกศาจารย์ พยายามติดตามหาตัวอย่าง...มีมากถึง 66 ปางด้วยกัน (บางตำราว่ามีมากถึง ๗๓ ปาง)

ภาพที่ตีพิมพ์ประกอบในหนังสือ...พระธรรม-โกศาจารย์ บอกว่าเป็นพระสมัยรัตนโกสินทร์ทั้งสิ้น ภาพ 44 ปางแรก ได้จากนายเปลื้อง แจ่มใส ช่างหล่อพระพุทธรูปชื่อดัง บ้านช่างหล่อ ธนบุรี อีก 19 ปาง ได้จากบ้าน พลตรี ศิริ สิริโยธิน

ปางต่อมา ได้จากวัดต่างๆ วัดละรูปสองรูป

ตัวอย่าง ภาพที่ 18 ปางพระเกศธาตุ ปางนี้อยู่ในพระอิริยาบถนั่งขัดสมาธิ พระหัตถ์ซ้ายหงายวางบนพระเพลา ยกฝ่าพระหัตถ์ขวาขึ้นแนวพระเศียร เป็นกิริยาเสยพระเกศา

ตำนานที่มาของพระพุทธรูปปางพระเกศ-ธาตุ มีดังต่อไปนี้

หลังจากพระสิทธัตถะ เลิกบำเพ็ญทุกรกิริยา แสวงหาการหลุดพ้น ด้วยมัชฌิมาปฏิปทา คือทางสายกลาง ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าแล้ว ระหว่างเสด็จทบทวนพระธรรม สองพ่อค้า ชื่อตปุสสะและภัลลิกะ ผ่านมาเห็น...ก็เลื่อมใส ถวายอาหาร

เสร็จจากการเสวย สองพ่อค้ากราบทูลว่า “ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า ข้าพระพุทธเจ้าทั้งสอง ขอถึงพระองค์กับพระธรรม เป็นสรณะ ขอพระองค์จงทรงทราบว่า ข้าพระพุทธเจ้าทั้งสองเป็นอุบาสก ในพระศาสนาตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป เถิด”

ตปุสสะและภัลลิกะ ถือเป็นปฐมอุบาสกในพระพุทธศาสนา ตั้งอยู่ในเทววาจิกสรณคมน์ คือถึงพระพุทธเจ้า และพระธรรม เป็นสรณะ

เพราะเวลาขณะนั้น พระพุทธองค์ยังไม่พบเบญจวัคคีย์ทั้ง 5 ยังไม่มีพระสงฆ์บังเกิดขึ้นในโลก

ก่อนอำลา สองอุบาสกได้กราบทูล...สิ่งซึ่งควรแก่การอภิวาท...เป็นอนุสรณ์ถึงพระมหากรุณาธิคุณ

ครั้งนั้น...พระผู้มีพระภาคทรงพระกรุณา จึงยกพระหัตถ์เบื้องขวาขึ้นลูบพระเศียรเกล้า ได้พระเกศา 8 เส้น ประทานให้สองอุบาสก เมื่อกลับถึงบ้านเมือง ตปุสสะและภัลลิกะได้สร้างพระสถูปบรรจุพระเกศธาตุทั้ง 8 เส้นนั้นไว้ให้ มหาชนได้สักการบูชา

นอกจากปางพระเกศธาตุ ปางที่แปลกตา จนบางคนวิจารณ์ว่า เป็นปางตะเบ๊ะ แล้ว

ในจำนวนพระ 66 ปาง ยังมีปางยกพระหัตถ์ แปลกตาอีกหลายปาง เช่น ปางคันธารราษฎร์แบบนั่ง หรือปางขอฝน ปางชี้อสุภะ ประทับยืน พระหัตถ์ขวาชี้ตรงหน้าในระดับพระกฤษฎี (เอว) แต่ถ้ายกพระหัตถ์ ขวาชี้พระดัชนีขึ้นฟ้า เรียกว่าปางชี้มาร

เหล่านี้...คือตัวอย่างของพระพุทธรูปปางต่างๆ ที่ไม่ค่อยเห็นเจนตา เพื่อยืนยันว่าคนโบราณสร้างไว้นานแล้ว โดยมีพระพุทธประวัติรองรับ

หากเป็นพระปางเหยียบโลก ยกพระหัตถ์ชี้ฟ้า เหมือนที่วัดสนามจันทร์ อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา เคยสร้างจนเป็นข่าวฮือฮา ถือว่าเป็นปางที่นอกเหนือคตินิยมโบราณ ไม่ได้อยู่ในหลักเกณฑ์.

"บาราย"

บุคคลทั่วไป

มหาราช...อโศก

เอช จี เวลส์ นักประวัติศาสตร์สำคัญฝ่ายตะวันตก ยกย่องอัครมหาบุรุษแห่งประวัติศาสตร์โลก ไว้หกท่าน พระพุทธเจ้า โสเครติส อริสโตเติล พระเจ้าอโศก-มหาราช โรเจอร์ เบคอน และอับราฮัม ลินคอล์น

พระเจ้าอโศกเป็นแบบอย่างของกษัตริย์ ที่ได้รับสมัญญา “มหาราช” ที่นับถือพุทธศาสนาองค์ต่อๆมา นับแต่พระเจ้ากนิษกะ (พ.ศ. 621-644) พระเจ้าหรรษาวรรธนะ (พ.ศ. 1149-1191) พระเจ้าธรรมบาล (พ.ศ. 1323-1371) พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (พ.ศ. 1724-1761) และพ่อขุนรามคำแหง (พ.ศ. 1820-1860)

161 ปีหลังพุทธกาล จันทรคุปต์ กษัตริย์ วงศ์โมริยะ เชื้อสายวงศ์ศากยะ พระญาติพระพุทธเจ้า รุ่งเรืองอยู่ในเมืองหนึ่ง พยายามยึดอำนาจแคว้นมคธซึ่งเป็นแคว้นใหญ่ แต่ก็ไม่สำเร็จ

ช่วงเวลานั้น พระเจ้าอเลกซานเดอร์มหาราช มหาอำนาจจากกรีก กรีฑาทัพมาถึงชายแดนอินเดีย พักพลวางแผนจะทำสงครามกับแคว้นมคธ แคว้นมหาอำนาจ พระเจ้าจันทรคุปต์เห็นว่าโอกาสจะเอาชนะแคว้นมคธ น่าจะอยู่ร่วมแรงกับกองทัพกรีก ส่งสารสื่อความกันแล้วก็นัดเจรจา

แต่พอถึงเวลา พระเจ้าอเลกซานเดอร์ ก็หักหลัง จับพระเจ้าจันทรคุปต์ขังคุก

ประวัติศาสตร์ตอนนี้...ไม่ค่อยชัดเจน ท่านอาจารย์พระมหาประยุทธ์ ปยุตโต พรรณนาไว้ในหนังสือจารึกอโศก ว่า ฝ่ายกรีกยังทำสงครามไม่ แพ้ไม่ชนะกับอินเดีย ก็ยกทัพกลับ พระเจ้าอเลก�ซานเดอร์สวรรคตกลางทาง แต่ทิ้งแม่ทัพนายกองปกครองดินแดนเขตยึดครองเอาไว้หลายคน

คนที่มีชื่อเสียงต่อมา ชื่อเมนานเดอร์ คนไทยเรียกว่า พระเจ้ามิลินทร์

ช่วงเวลานี้เอง พระเจ้าจันทรคุปต์ก็หนีจากทัพกรีกออกมาได้ รวบรวมกำลังโจมตีแคว้นมคธ แต่ก็พ่ายแพ้ ครั้งสุดท้ายเอาชีวิตแทบไม่รอด หนีกระเซอะกระเซิงไปถึงหมู่บ้านในชนบทแห่งหนึ่ง

มีเรื่องเล่าในช่วงนี้ว่า ช่วงเวลาที่จันทร�คุปต์ผ่านบ้านหลังหนึ่ง ยายทอดขนมเบื้องให้หลานกิน หลานก็กัดกร้วมตรงกลาง เจอขนมร้อนจัดก็ร้องไห้จ้า

ยายด่า “เอ็งมันโง่เหมือนจันทรคุปต์ กินตรงกลางได้ยังไง เมื่อมันยังร้อนจัด”

ด่าแล้วยายก็สอนหลาน...ต่อว่า จะกินขนมเบื้องร้อนๆให้อร่อย ก็ต้องค่อยๆกิน และเล็มจากขอบนอกที่บางและเย็นก่อน แล้วจึงค่อยกัดกินตรงกลาง

พระเจ้าจันทรคุปต์ได้ความคิดใหม่ วิธีกินขนมเบื้องที่ยายสอนหลาน ก็คือ ยุทธวิธีการรบแบบเอาป่าล้อมเมือง ตั้งหลักซ่องสุมกำลังใหม่ คราวนี้ค่อยๆทำสัมพันธไมตรีกับเผ่าเล็กเผ่าน้อย รวบรวมกำลังได้มากเป็นปึกแผ่น แล้วก็เข้าโจมตีแคว้นมคธ...คราวนี้ก็ชนะ

สิ้นสมัยพระเจ้าจันทรคุปต์ก็ถึงสมัยพระเจ้าพินทุสาร โอรสองค์หนึ่งของพินทุสาร ชื่ออโศก เป็นอุปราชครองเมืองอุชเชนี นิสัยดุร้าย เมื่อพระบิดาสวรรคต อโศกก็ฆ่าพี่น้องประมาณ 100 คน เหลือน้องชายร่วมมารดาไว้องค์เดียว แล้วตั้งตัวเป็นกษัตริย์ครองเมืองปาตลีบุตร แคว้นมคธ

ยุคพระเจ้าอโศก เป็นยุคที่ขยายดินแดนกว้างขวางที่สุด รุกรานประเทศอื่นได้ทั่วชมพูทวีปแล้วก็ยังไม่หยุด รุกต่อไปทำสงครามกับแคว้นกลิงคะ แคว้นที่มีกองทัพเข้มแข็ง รบกันอยู่นาน คนตาย คนถูกจับเป็นเชลยจำนวนนับแสน

ความสูญเสียจากสงครามครั้งนี้ ทำให้ พระเจ้าอโศกสลดพระทัย หันมานับถือพุทธศาสนา แล้วก็เปลี่ยนนโยบาย จากสังคามชัย ชนะด้วยสงคราม มาเป็นนโยบายธรรมวิชัย ชนะด้วยธรรม

เริ่มนโยบายธรรมวิชัย พระเจ้าอโศก ก็เริ่มเอาชนะด้วยความดี สร้างสมความดีเป็นการใหญ่ มีการทำงานเพื่อสร้างสรรค์ ประโยชน์สุขแก่ประชาชนเป็นอันมาก

ทรงซาบซึ้งพระธรรมคำสอนของพระ พุทธเจ้า ทรัพย์สินเงินทอง ความยิ่งใหญ่ทุกอย่างเป็นอนิจจัง ไม่เที่ยง เกิดขึ้นตั้งอยู่และดับไป ไม่มีสาระที่แท้จริง ไม่ควรเอาชีวิตไปฝากไว้

เมื่อทรงหมดความยินดีในราชสมบัติ แต่ก็ทรงใช้สมบัติไปสร้างประโยชน์สุขให้ ประชาชนสร้างโรงพยาบาลคน โรงพยาบาลสัตว์ ทั่วราชอาณาจักร สร้างถนนหนทางเชื่อมต่อกันอย่างทั่วถึง

ทรงใช้สมบัติ ปลูกต้นไม้ ขุดบ่อน้ำ สร้างที่พักคนเดินทาง สร้างอ่างเก็บน้ำ ให้การศึกษาแก่ประชาชน ทำศิลาจารึกประกาศธรรม แถลงนโยบายของรัฐในทางธรรม ให้ผู้ปกครองท้องถิ่นนำไปสั่งสอนประชาชน

ทรงรู้ว่า พระธรรมวินัยของพระ พุทธเจ้า มี 84,000 พระธรรมขันธ์ จึงทรงสละพระราชทรัพย์สร้างวัดทั่วแคว้นมคธ 84,000 แห่ง

วัด...ภาษาบาลี คือ...วิหาร....ปัจจุบัน แคว้นมคธ เนื่องจากไปทางไหนก็เจอซากปรักหักพังของวัดเต็มไปหมด จึง ถูกเปลี่ยนชื่อใหม่ ให้เข้าเหตุการณ์ว่า แคว้นพิหาร.

"บาราย" http://www.thairath.co.th/thairath1/2548/column/bible/aug/28_8_48.php

บุคคลทั่วไป

"บาราย ไทยรัฐ" >>พระพิฆเนศ

ไมเคิล ไรท์ เริ่มต้นเรื่อง พระพิฆเนศ มหาเทพฮินดู ชมพูทวีปและอุษาคเนย์ ไว้ในศิลปวัฒนธรรมฉบับพิเศษ พิมพ์จำหน่าย เมื่อเดือนกรกฎาคม 2548 ว่า ในจำนวนสามชาติใหญ่ในอินเดียโบราณ ชาวอารยัน ไม่รู้จักช้างป่า ชาวทมิฬคุ้นกับช้างอยู่บ้าง

ส่วนชาวมุนดะ ชนกลุ่มน้อย กระจัดกระจายอยู่ไปทั่ว พูดภาษาตระกูลมอญ-เขมร น่าเชื่อว่า นับถือช้างป่า จับช้างป่ามาเลี้ยงก่อนใคร

จนเมื่อสองพันปีที่แล้ว ศาสนาฮินดูลงตัว ผู้คนนับถือพระอิศวร พระนารายณ์ แต่ก็ยังยินดีไหว้พระพิฆเนศก่อน

อินเดียเป็นประเทศใหญ่ มีผู้คนหลายเผ่าพันธุ์ ศาสนาฮินดูจึงต้องมีการแต่งนิยาย ที่เรียกว่าเทพปกรณัม ประสมประสานระหว่างคนพื้นเมืองกับ ชนเผ่าที่รุกเข้ามาภายหลัง

เทพที่มีหัวช้าง จึงถูกนับญาติกับเทพเผ่าที่เข้ามาอยู่ใหม่ ขั้นแรกกำหนดให้พระอินทร์ เทพของชาวอารยัน ขี่ช้างเอราวัณ แสดงชัยชนะของชาวอารยันเหนือคนพื้นเมือง

ต่อมาก็เกิดเทพปกรณัม ว่าด้วยพระนางอุมา ปั้นเทพบุตรจากคราบไคล สั่งให้เป็นนายทวารคุ้มกัน เมื่อพระอิศวรกลับจากหิมาลัย เทพบุตรก็ห้ามมิให้เข้าหาพระนาง เกิดการสู้รบกัน เด็กสู้ไม่ได้ถูกตัดเศียรขาด ต้องหาเศียรช้างมาต่อ

พระอิศวรรับเด็กที่มีหัวช้าง เป็นบุตร ได้ชื่อว่าพระพิฆเนศ ตอนนี้เอง

พระพิฆเนศเป็นบุตรพระอิศวร แต่มีคนสงสัย ถึงทุกวันนี้ ทำไมจึงต้องไหว้พระพิฆเนศก่อน...คำตอบน่าจะอยู่ที่ว่า พระพิฆเนศท่านมาก่อน ท่านเก่าแก่กว่าเทพอื่นใดที่มีพระพักตร์เป็นมนุษย์

ไมเคิล ไรท์ อธิบายว่า พระพิฆเนศอารมณ์ดี แม้มีหัวเป็นช้าง ร่างกายเหมือนทารกอ้วนพีน่ารักขี่หนูเป็นพาหนะ ชอบร้องรำทำเพลง จึงเป็นมหาเทพที่มีคนเคารพรักอย่างแพร่หลายที่สุด ในหมู่คนหลายชาติหลากภาษา และทุกชนชั้น ถ้าเทียบกับเทพฝรั่ง พระพิฆเนศเทียบได้กับซานตาคลอส

นอกจากนับถือกันว่าเป็นเทพเจ้าแห่งการแก้อุปสรรค ยังนับถือกันว่าเป็นเทพเจ้าของความรู้ จากประวัติตอนที่ท่านใช้งาส่วนที่หัก จารเรื่องมหา-ภารตะลงในใบลาน ตามคำบอกเล่าของฤาษีวยาสะ

ตามธยานโศลก มีพระพิฆเนศ 32 รูปแบบ แสดงว่าไม่ว่าจะขัดข้องสิ่งใด พึ่งท่านได้ทุกเรื่อง

ในจำนวนพระพิฆเนศ 32 ปาง จึงมีตั้งแต่ปางแห่งความจงรักภักดี เทพผู้กล้าหาญ เทพผู้ทรงพลัง บันดาลความสำเร็จ สร้างอุปสรรคแก่คนไม่ดี ปกป้องคนอ่อนแอ ฯลฯ ไปจนถึง เทพผู้เป็นกำลังใจ

พระพิฆเนศ ถูกสร้างเป็นเทพเจ้าตั้งแต่สมัยดึกดำบรรพ์ สมัยคลาสสิก สมัยกลาง มาจนถึงสมัยใหม่ หนังสือเล่มนี้ เลือกพระพิฆเนศสมัยใหม่ ที่นิยมสร้างกันในอินเดีย ปางยาตราคณบดี พระพิฆเนศยืนถือร่ม...ขึ้นปก แปลกตา น่ารักกว่าพระพิฆเนศองค์ไหนๆ

ส่วนปกหลัง เป็นภาพเขียนลายเส้น...มีคำอธิบายไว้ว่า พระพิฆเนศขว้างงาหัก ปราบพระจันทร์จองหองให้ต้องขึ้นๆ แรมๆ

เหล่านี้แค่หนังตัวอย่าง ใครอยากรู้จักพระพิฆเนศให้ลึกซึ้งกว่านี้ เห็นจะต้องไปหาซื้อหนังสืออ่านกันเอาเอง หนังสือเล่มไม่หนา คุณไมเคิล ไรท์ เขียนไว้ทั้งภาษา ไทย-อังกฤษ.

ที่มา: http://www.thairath.co.th/thairath1/2548/column/bible/sep/4_9_48.php

บุคคลทั่วไป

เทพสารถี

คำจีน “เบ๊” แปลเป็นไทยว่า “ม้า” แต่ในบางบริบท เป็นคำดูแคลน หมายถึงคำว่า “ขี้ข้าหรือม้าใช้”

แต่ศักดิ์ศรีของมาตลีเทพบุตร (บางคนเรียกว่ามาตุลี) ผู้รับหน้าที่สารถีขับมหาพิชัยราชรถ หรือเวชยันตราชรถ ให้พระอินทร์ สูงกว่า “ม้าใช้”

รู้จักเวชยันตราชรถกันก่อน ความงดงามโอฬารแค่ไหนไม่ต้องพูดถึง เอาเป็นว่าเทียมด้วย สินธพเทพบุตรสีขาว (ม้าเทวดา) ถึง 1 พันตัว ระดับความเร็วเทียบได้กับสายฟ้า สารถีมือไม่ถึงไม่มีทางขับได้

แม้พระอินทร์จะมีเวชยันตราชรถ มีเทพสารถีฝีมือดีใช้ ครั้งหนึ่งในสงครามเทวดากับอสูร พระอินทร์ รบแพ้ พระมาตลีขับราชรถหนี อสูรจี้ตามติด อับจนสิ้นหนทางต้องฝ่าเข้าป่างิ้ว ที่อยู่ของลูกครุฑ

ในจำนวนชนเผ่าในโลกสวรรค์ เผ่าพันธุ์ครุฑถือว่าเป็นมหาอำนาจพันธุ์หนึ่ง พระมาตลีรู้เหตุผลข้อนี้ดี กราบทูลให้พระอินทร์รู้ แล้วเลี้ยวราชรถหนีป่างิ้ว ลูกครุฑก็รอดตายไปได้

พระยาครุฑรู้เข้าก็พอใจ กลายเป็นพันธมิตรกับพระอินทร์

ภารกิจพระมาตลี ไม่ใช่เทพสารถีขับรถให้ พระอินทร์ทรง ตอนทำสงครามอยู่องค์เดียว เวลาพิเศษ เช่น พระอินทร์อยากจะเชิญมนุษย์ที่เก่งๆ ดีๆสักคน ขึ้นไปคุยกันบนสวรรค์ พระมาตลีก็รับหน้าที่ไปรับ ระหว่างเดินทางก็ทำตัวเป็นมัคคุเทศก์

ในเนมิราชชาดก ก่อนจะขึ้นสวรรค์ พระเนมิราช อยากจะประพาสนรก พระมาตลีก็นำไป อธิบายเหตุบาปกรรมที่ทำให้มนุษย์ต้องไปตกนรก พักอยู่บนสวรรค์ เจ็ดวัน พระมาตลีก็ขับราชรถไปส่งที่มิถิลานคร

เนมิราชชาดก เป็นปางหนึ่งในมหาชาติของพระพุทธเจ้า มีภาพจิตรกรรมฝาผนังเขียนไว้ตามวัดหลายแห่ง เช่น ที่โบสถ์วัดชมภูเวก นนทบุรี โบสถ์วัดใหญ่อินทาราม ชลบุรี โบสถ์วัดภูมินทร์ น่าน และโบสถ์วัดสุวรรณาราม กรุงเทพฯ

อยากรู้ว่าหน้าตาเป็นอย่างไร ไปดู ก็จะเห็น เทวดาองค์ที่นั่งพนมมืออยู่หน้าราชรถ นั่นล่ะ พระมาตลีเทพบุตร

นาคะประทีป อธิบายลักษณะพระมาตลีไว้ใน สมญาอภิธานรามเกียรติ์ว่า มีกายสีขาว ทรงมงกุฎน้ำเต้ากลม แต่ภาพพระมาตลีที่ออกมาจากจินตนาการของจิตรกร คล้ายเทวดาทั่วไป คือทรงภูษาทับสนับเพลา ทรงมงกุฎ ทรงเครื่องประดับกายเป็นทอง

ภาพที่วัดภูมินทร์ พระมาตลีทรงเสื้อแขนยาว มีอินทรธนูที่บ่า ภาพที่วัดมัชฌิมาวาส สงขลา สวมกะบังหน้า

พระมาตลีมีบทบาทอยู่ในหลายเรื่องราว ในรามเกียรติ์ ตอนที่พระรามไปทำสงครามกับทศกัณฐ์ พระอินทร์ก็ส่งพระมาตลีขับเวชยันตราชรถไปให้พระรามใช้ ทศกัณฐ์โกรธไปฟ้องท้าวมาลีวราชว่าพระอินทร์ลำเอียง

แต่องค์เทเวศมัฆวาน ยังเอารถวิมานลงมาให้ ทั้งพระ มาตุลี ก็เป็นใจ ไปขับรถชัยพระรามา...

ในเรื่องสังข์ทอง ตอนพระอินทร์ท้าตีคลี พระมาตลีไม่แค่รับบทสารถีเท่านั้น

คิดพลางทางมีพจนารถ สั่ง มาตุลี เทพบุตร จงเตรียมพลเทวาถืออาวุธ นิรมิตเหมือนมนุษย์ชาวพารา ทั้งหน้าหลังตั้งตามกระบวนทัพ ให้เสร็จสรรพปีกซ้ายปีกขวา เราจะยกพลไกรไคลคลา ไปล้อมพาราท้าวสามนต์

ดูจากเรื่องสังข์ทอง มาตลีเทพบุตรทำหน้าที่แม่ทัพ แต่ที่จริงก็ทำทุกเรื่องแล้วแต่พระอินทร์จะใช้ ยกย่องกันว่าเป็นพระสหายสนิทของพระอินทร์ ที่ไม่เคยทิ้งกันไม่ว่าในยามสงครามหรือยามสงบ

พระมาตลีเป็นเทวดาสำคัญ ที่คนไทยนับถือ ทางราชการใช้ตราพระมาตลี เป็นตราประจำกรมการขนส่งทางบก.

(ข้อมูลจากหนังสือ นานาสาระวัฒนธรรมไทย เล่ม 2 กรมศิลปากรจัดพิมพ์ http://www.thairath.co.th/thairath1/2548/column/bible/oct/16_10_48.php )

ตอบ: Sun Oct 23, 2005 12:12 am

O บาราย O ตามรอยยุคลบาท

ภาคผนวกของหนังสือ ตามรอยพระยุคลบาท สมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง ตอนหนึ่ง เล่าถึงเหตุการณ์วันที่ 13 ก.ค. 2436 หรือวิกฤติ ร.ศ.112 ไว้ดังต่อไปนี้

เวลา 17.30 น. ฝนตกอย่างหนัก อากาศมืดครึ้ม เรือรบฝรั่งเศสแล่นผ่านกระโจมไฟเข้ามา แตรสัญญาณดัง สั่งการให้ทหารไทยประจำป้อมพระจุลจอมเกล้า ทหารประจำสถานีรบ ยิงเตือนฝรั่งเศส ถึงการบุกรุกน่านน้ำ

แต่เรือรบฝรั่งเศสยังแล่นเข้ามา ฝ่าแนวรบสยามและวิถีกระสุนจากป้อมพระจุล จึงเกิดการยิงโต้ตอบกันอย่างดุเดือด

สงครามกระสุนยุติลงตอน 21.30 น.

ทหารฝรั่งเศสเสียชีวิต 3 คน บาดเจ็บ 3 คน เรือ เจ.บี.เซย ที่นำร่องเสียหายอย่างหนัก ถูกปืนใหญ่ยิง ตอนหัวเรือ แล่นไปเกยตื้นฝั่งตะวันออกแหลมลำพูราย

ทหารไทยเสียชีวิต 8 นาย บาดเจ็บ 40 นาย

เรือแองกอสสตังค์ และเรือโคเม็ด แล่นฝ่าวิถีกระสุนแนวป้องกันปากน้ำเข้ามาได้ จอดทอดสมอหน้าสถานทูตฝรั่งเศส (ใกล้โบสถ์อัสสัมชัญ ปัจจุบัน) และประกาศปิดอ่าวไทย บังคับให้ฝ่ายไทยเจรจาชดใช้ค่าเสียหาย

กองเรือรบฝ่ายสยามมี 5 ลำ เรือมกุฎราชกุมาร เรือนฤเบศร์บุตรี เรือทูลกระหม่อม เรือมูรธาวสิต�สวัสดิ์ และเรือหาญหักศัตรู มีพลเรือจัตวา พระยาชลยุทธโยธิน (กัปตันริเชอริเยอ ชาวเดนมาร์ก) รักษาการผู้อำนวยการป้องกันปากน้ำเจ้าพระยา

29 ก.ค. 2436 รัฐบาลสยามยอมจำนนข้อเรียกร้องของฝรั่งเศส ทั้งเรื่องเงินค่าปรับ และยอมเสียดินแดนฝั่งซ้ายลุ่มแม่น้ำโขง

ฝรั่งเศสถอนกำลังจากปากอ่าวไทย เมื่อวันที่ 3 ส.ค. 2436

หลังการถูกปิดปากอ่าว 17 วัน จากยุทธนาวีป้อมพระจุล และด้วยเหตุการณ์ต่างๆ การพิจารคดีพระยอดเมืองขวาง เรื่องศาลและนโยบายการต่างประเทศ ทำให้สมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงทรงตัดสินใจดำเนินรัฐภิบาลนโยบายป้องกันประเทศ เป็นอิสระ ไม่หวังพึ่งทั้งอังกฤษทั้งฝรั่งเศส

ส่งสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ กรมขุนเทพทวาราวดี และสมเด็จพระเจ้า ลูกยาเธอ พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ เสด็จไปศึกษาวิชาการทหารที่ประเทศอังกฤษ

ต่อมาก็ทรงส่งพระราชโอรส ไปศึกษาวิชาการและศาสตร์แขนงต่างๆ รวมทั้งยุทธวิธีทางการรบ เพื่อนำมาใช้ในประเทศสยาม

การสูญเสียส่วนน้อยของพื้นที่ แลกกับความสุข เสถียรภาพ ความคงอยู่ของเมืองหลวง และคนไทยทั้งชาติ เป็นผลให้ไทยได้เจริญก้าวหน้า พัฒนากองทหาร และการปกครองมาด้วยดี

หนังสือ “ตามรอยพระยุคลบาท สมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง” เป็นเรื่องราวระหว่างเสด็จ ประพาสต่างประเทศ แต่เนื้อหาส่วนใหญ่เป็นภาพสำคัญ ที่หาชมได้ยาก จุดเด่น น่าจะอยู่ที่การตีพิมพ์ 5 พระบรมฉายาลักษณ์ ด้วยทองคำ 99.9%

บทสรุปหนังสือเล่มนี้...มีว่า

พระปรีชาสามารถของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว นำมาซึ่งอิสรภาพและความเป็นไท อยู่ได้สืบต่อมาด้วยพระบรมราชสันตติวงศ์ ที่ถ่ายทอดความเป็นอัจฉริยะ และพระปรีชาสามารถมาสู่รัชสมัยของ องค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช สายพระราชจักรีวงศ์ปัจจุบัน

ทรงตามรอยยุคลบาท นำประเทศชาติคงไว้ซึ่งเอกราช และความเจริญรุ่งเรือง สมเป็นแผ่นดินธรรม...แผ่นดินทอง ที่ต้องรักษาไว้ให้วัฒนาถาวรสืบไป.

ที่มา: http://www.thairath.co.th/thairath1/2548/column/bible/oct/23_10_48.php

ตอบ: Mon Nov 07, 2005 12:46 am

"บาราย ไทยรัฐ" แลหลังกรุงเทพฯ

กรุงเทพฯ ครั้งสมัยอยุธยา...มีเมืองธนบุรี ที่ฝรั่งเรียกว่า บางกอก เป็นเมืองหน้าด่านเล็กๆ ตั้งอยู่ฝั่งขวาแม่น้ำเจ้าพระยา ตรงปากคลองบางกอกใหญ่ มีป้อมปืนสองฟากแม่น้ำ นอกนั้นเป็นเรือกสวนไร่นา ไกลจากู่ฝั่งแม่น้ำก็เป็นป่า เต็มไปด้วยสัตว์ป่า

สมัยธนบุรี เมืองหลวงของพระเจ้าตากสิน อยู่ทางู่ฝั่งตะวันตกของเจ้าพระยา เมื่อมีวังก็มีบ้านข้าราชการและราษฎรมากขึ้น ู่ฝั่งตะวันออก ส่วนใหญ่เป็นบ้านเรือนราษฎร สองู่ฝั่งเจ้าพระยารวมทั้งในคลองบางกอกน้อย คลองบางกอกใหญ่ เต็มไปด้วยเรือนแพ

นอกกำแพงกรุงธนบุรี มีทะเลตมสองแห่ง แห่งแรก บริเวณหลังวัดอรุณราชวราราม แห่งที่สองทางู่ฝั่งตะวันออก แถววัดโคกหรือวัดพลับพลาชัย หรือโรงพยาบาลกลางปัจจุบัน สภาพทะเลตม คือที่ลุ่มกว้างใหญ่ มีน้ำขังตื้นบ้างลึกบ้างตลอดปี ใช้เป็นสถานที่ทำนา เลี้ยงดูผู้คนในพระนคร

ไกลจากทะเลตมออกไป มีเรือกสวนอยู่บ้าง แต่ส่วนใหญ่เป็นป่า มีสัตว์ป่าชุกชุม มีบันทึกว่า แถววัดบางยี่เรือ ใกล้ตลาดพลู มีเสือตัวหนึ่งลากเอาชาวเขมรเฝ้าสวนไปกิน

มาถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 1 โปรดให้ย้ายราชธานีมาอยู่ ฝั่งตะวันออกของ แม่น้ำเจ้าพระยา ที่ดินที่ใช้เป็นที่ตั้งพระบรมมหาราชวัง ชาวจีนอยู่กันเป็นจำนวนมาก โปรดให้ย้ายไปอยู่นอกกำแพงพระนคร ตั้งแต่วัดสามปลื้มไปจนถึงวัดสำเพ็ง

เทพชู ทับทอง บันทึกไว้ในหนังสืออนุทินกรุงเทพฯ ภาพแห่งความทรงจำว่า ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 4 ภายในบริเวณกำแพงพระนคร เช่น แถวผ่านฟ้า หรือแถวสะพานเฉลิมวันชาติ ยังเป็นเรือกสวนไร่นา รอบกำแพงพระนครยังเป็นดงหญ้า

นอกกำแพงพระนครที่เจริญที่สุด คือสำเพ็ง แต่ กระนั้น ที่ดินส่วนใหญ่ก็ยังเป็นสวน สี่แยกวัดตึกเป็นท้องนา แถววัดสระเกศ สี่แยกแม้นศรี มีต้นไม้ใหญ่ เป็นดงเปลี่ยว แถวผ่านฟ้า ไปถึงบางลำพู บางขุนพรหม เป็นเรือกสวน ไม่มีบ้านผู้คน

ในรัชกาลที่ 2 เคยมีคนอาบน้ำในคูพระนคร แถวผ่านฟ้า ถูกจระเข้คาบหายไป

ย่านกำแพงพระนครยังเปลี่ยวขนาดนี้ ไกลไปถึง บางซื่อ บางเขน บางกะปิ พระโขนง บางนา เป็นป่าทึบ เต็มไปด้วยสัตว์ป่า ช้าง เสือ หมี หมูป่า ลิง จระเข้ และงู

รัชกาลที่ 3 โปรดให้ขุดคลองแสนแสบ เริ่มจากคลองตัน ไปออกคลองบางขนาก เมืองฉะเชิงเทรา ตอนที่ขุดถึงช่วงบางกะปิปัจจุบัน เจอฝูงลิงชุกชุมมาก จึงเรียกกันว่าบางกระบี่ (กระบี่-ลิง) ต่อมาก็เรียกเพี้ยนไปเป็นบางกะปิ

ปลายรัชกาลที่ 4 รอบแพงพระนครด้านใน...ราษฎรส่วนใหญ่เป็นพวกทาส พวกเลข ปลูกเพิงสามด้านกั้นด้วยขัดแตะ ใช้กำแพงเมืองเป็นผนังด้านหลัง เปิดด้านหน้าขายกล้วยแขก ข้าวโพดคั่ว อ้อยควั่น ตามฤดูกาล

บนกำแพงเมือง ยังมีพื้นที่กว้างขวางพอให้ราษฎรใช้เลี้ยงวัว ชีวิตผู้คนค่อนข้าง เงียบเหงา นานๆที จะมีวัวก้าวพลาดตกจากกำแพงลงมาทะลุหลังคาชาวบ้าน ก็เป็นเรื่องโกลาหลอลหม่าน คลายเหงากันได้คราวหนึ่ง

ที่ดินส่วนใหญ่เป็นป่าโสน มืดทึบ หน้าน้ำ น้ำขังแค่บั้นเอว แถวบางลำพู คอกวัว ทุ่งพระเมรุ ชาวบ้านใช้เป็นที่หากบหาปลา หน้าแล้งจึงใช้สร้างเมรุ เพิ่งมาทำนากันในตอนหลัง

การสัญจรหน้าแล้ง คนจนก็เดินเท้า ฐานะดีก็ขี่ม้า แต่เมื่อถึงหน้าน้ำ เดือน 11 เดือน 12 แถวพาหุรัด ย่ำโคลนครึ่งน่อง ก็ต้องใช้เรือ กฐินหลวงทอดแค่วัดบวร ก็ต้องมาเรือ เป็นงานใหญ่สนุกที่สุด

ถึงรัชกาลที่ 5 กรุงเทพฯขยายตัวไกลออกนอกกำแพง วัฒนธรรมตะวันตก หลั่งไหลเข้ามา มีไฟฟ้า มีรถราง รถไฟ รถเมล์ หลายสาย ฯลฯ สภาพเดิมๆ ที่เป็นป่ารกเรื้อก็ค่อยๆหายไป จนกลายเป็นกรุงเทพฯที่แออัดยัดเยียด อย่างที่เห็นๆกันในวันนี้.

ที่มา: http://www.thairath.co.th/thairath1/2548/column/bible/nov/6_11_48.php

ตอบ: Sun Nov 20, 2005 1:11 am

Oบาราย ไทยรัฐO >> ก่อนใช้ไฟฟ้า

ต้นสมัยรัชกาลที่ 5 เวลามีงาน ในพระ บรมมหาราชวัง ระย้าโคมไฟที่ให้แสง สว่างนั้น ใช้เทียนไข

หนังสือประวัติราชการ จอมพลเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี ภาค 1 เขียนไว้ว่า

เจ้าหมื่นไวยวรนารถ (จอมพลเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี) มาคิดเห็นว่า ระย้าแก้วใหญ่สามระย้า ที่ท้องพระโรงกลาง บนพระที่นั่งจักรีมหาปราสาทนั้น เดิมต้องใช้เทียนไขจุดหลายร้อยดวงเทียนในขณะที่มีงาน

และต้องเปลี่ยนในคืนหนึ่ง ตั้งสองหรือสามครั้ง จนกว่าจะสิ้นงาน

และระย้าในที่แห่งอื่นๆ ที่ใช้เทียนทุกๆห้อง การที่จุดนั้นต้องทำเป็นม้าสูง มีห่วงรูดให้ยืดสูงขึ้น ไปได้ด้วย จะจุดกันแต่ละคราวเป็นการยากเหลือประมาณและ ต้องระวังเปลี่ยนกันไม่หยุดหย่อน

ครั้นต่อมา ก็เลิกใช้เทียน เปลี่ยนใช้โคมน้ำมันก๊าด

การที่ใช้น้ำมันก๊าด ถ้าตัดไส้ไม่ดี หรือไฟลุกขึ้น ก็เป็นการโกลาหลกันใหญ่โต ต้องมีถังปูนขาวเตรียมไว้ดับทุกๆแห่ง

เทพชู ทับทอง เขียนไว้ในหนังสือ ย้อนรอยกรุงเทพฯว่า น้ำมันก๊าดสั่งมาจากรัสเซีย ผ่านฮ่องกง เข้าเมืองไทย...ใน พ.ศ.2422 บรรจุเป็นหีบ หีบหนึ่งมีสองปี๊บ ปี๊บหนึ่งบรรจุ 18 ลิตร ราคาขายสมัยนั้น หีบละ 1 สลึง 1 เฟื้อง

ตอนน้ำมันก๊าดเข้าเมืองไทย เป็นที่นิยมใช้กันใหม่ๆ ชาวบ้านลือกันว่า ไวไฟยิ่งนัก ไม่กล้าซื้อมาเก็บไว้ที่บ้านมากๆ

ทางการเองก็กลัว...กำหนดให้เรือบรรทุกน้ำมันก๊าดจากต่างประเทศ เก็บน้ำมันก๊าดไว้ ที่โรงเก็บแถวช่องนนทรี ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ฝั่งพระนคร หรือที่โรงเก็บฝั่งตรงข้าม แถวราษฎร์บูรณะ

ส่วนห้างร้าน กำหนดให้เก็บได้ไม่เกิน 8 หีบ

ใช้น้ำมันก๊าดกันไม่นาน ปลายรัชกาลที่ 5 รถยนต์เริ่มมีวิ่ง น้ำมันเบนซินก็ถูกสั่งเข้ามา แต่ ไม่เป็นที่นิยมแพร่หลาย เพราะช่วงเวลานั้น เครื่องยนต์กลไก ตามโรงสีข้าว โรงเลื่อย ล้วนแต่ ใช้เครื่องจักรไอน้ำ

เมื่อเจ้าหมื่นไวยวรนารถ กลับจากยุโรป ก็ได้กราบทูลพระกรุณาเล่าถวายให้ฟังว่า

“ที่กรุงปารีสที่เป็นเมืองหลวงของประเทศฝรั่งเศสนั้น เขาใช้ไฟฟ้ากันทั่วเมือง และเขาเป็นที่ไว้วางใจกันได้ด้วย อยากจะทำไฟฟ้าใช้ในเมืองไทยบ้าง”

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชกระแสรับสั่งว่า “ไฟฟ้าหลังคาตัด ข้าไม่เชื่อ” และก็มักทรงรับสั่งประโยคนี้อยู่เสมอ

เจ้าหมื่นไวยวรนารถคิดแก้ความไม่สะดวกในการใช้น้ำมันก๊าดในพระบรมมหาราชวัง...

“ถ้าระย้าใหญ่ใช้ไฟฟ้าได้แล้ว ก็จะเป็นการสะดวก และสว่างขึ้นมาก ทั้งไม่เป็นภาระอันหนักที่จะต้องระวังจุดกันบ่อยๆ”

แต่ครั้นจะกราบบังคมทูลขอพระกรุณา ที่จะให้ใช้ไฟฟ้า ก็เห็นว่าคงจะไม่สำเร็จ

ต่อมาเจ้าหมื่นไวยวรนารถ...เป็นผู้บังคับการกรมทหารม้า ตั้งอยู่โรงทหารหน้า (ปัจจุบันคือกระทรวงกลาโหม) ขายที่ดินมรดกย่านบางอ้อได้ 180 ชั่ง จึงส่งครูฝึกทหารชาวอิตาเลียนไปอังกฤษ ซื้อเครื่องไดนาโมมาสองเครื่องพร้อมอุปกรณ์ไฟฟ้า นำมาติดตั้งที่กรมทหารม้า

ผลก็ปรากฏแก่ตาไฟฟ้าสว่างไสว สร้างความ ตื่นเต้นให้เจ้านายและราษฎรที่เดินผ่าน

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว แน่ พระทัย การใช้ไฟฟ้าปลอดภัยไม่มีปัญหา โปรดเกล้าฯ ให้ติดตั้งไฟฟ้า ที่ระย้าแก้ว ในพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท ในครั้งนี้เอง.

ที่มา: http://www.thairath.co.th/thairath1/2548/column/bible/nov/20_11_48.php

ตอบ: Sat Dec 10, 2005 3:05 pm

คติหรือความเชื่อของฝ่ายพุทธมหายาน ดาวฤกษ์มี 28 กลุ่ม จีนรับคตินี้ไปใช้ ทำไม้ติ้วเสี่ยงเซียมซี คำพยากรณ์ประจำเลขไม้ติ้ว ถอดเอาจากลักษณะของกลุ่มดาวนั้นๆ น. ณ ปากน้ำ เขียนไว้ในหนังสือศิลป-กรรมโบราณประเทศยืนยันว่า ส่วนใหญ่ก็แม่นยำอย่างน่าพิศวง

น. ณ ปากน้ำ อธิบายต่อว่า บุคคลจะโชคดีโชคร้าย ขึ้นอยู่กับอิทธิพลของสัญลักษณ์ที่สัมพันธ์กับดวงชะตา หมอดูไพ่ป๊อก ทำนายผลได้แม่นยำ อยู่ตรงจังหวะของคนที่สับไพ่

ในอิสราเอล มีหมอดูกาแฟ...ผู้ขอคำทำนายดื่มกาแฟหมดถ้วยแล้วก็คว่ำถ้วย กากกาแฟที่ปรากฏบนโต๊ะจะปรากฏสัญลักษณ์ต่างๆ ให้จับเป็นประเด็นทำนาย

วิธีที่คล้ายกันคนไทยสมัยโบราณ ใช้วิธียกเมฆ ในคัมภีร์พิชัยสงครามเขียนไว้ว่า เวลาจะเคลื่อนทัพ แม่ทัพก็จะต้องดูสัญลักษณ์จากเมฆ เห็นเมฆเป็นรูปจระเข้ ทำนายว่าจะมีอุปสรรค ศัตรูกำลังกล้าแข็ง

เห็นเมฆเป็นรูปเมรุ (เผาผี) จะอัปราชัย เห็นเมฆเป็นฉัตรธง จะมีชัย

แม้ไม่มีเมฆให้เห็น แต่ถ้าท้องฟ้าแจ่มใสมีรัศมี ก็ถือว่าเป็นนิมิตดี จะเกิดสวัสดิชัย

เสภาเรื่องขุนช้างขุนแผน ตอนขุนแผนจะยกทัพไปตีเมืองเชียงใหม่ บรรยายว่า

“ครานั้นขุนแผนแสนศักดา ดูท้องฟ้าเห็นจำรัสรัศมี สบยามตามตำราว่าฤกษ์ดี สั่งให้ตีฆ้องไว้เดโช...”

แม่ทัพไทยใช้วิธีดูเมฆ แต่คู่ศึก ตรีเพชร-กล้า แม่ทัพเชียงใหม่ ใช้วิธีดูสีน้ำว่านในขัน การดูสีน้ำว่าน มีกระบวนการหลายขั้นตอน

“แล้วตักน้ำตีนท่ามาใส่ขัน หยิบเครื่องอ่านว่านนั้นเอาลงใส่ เสกเดือดพล่านพลั่งดังตั้งไฟ เห็นประจักษ์วักได้ใส่หัวพลัน....”

คำเสภาตอนนี้ แสดงว่า เจตนาแรกของการเสกน้ำว่านเดือด วักใส่หัว ใช้เป็นของขลัง

“หยิบเครื่องอานว่านยาขึ้นมาไว้ เพชรกล้าลงไปในแม่ขัน ประจงจบเคารพแล้วอาบพลัน....”

อ่านน้ำว่านเสร็จแล้ว ขึ้นจากขันแล้ว

“ดูสำคัญในนทีจะมีลาง...

ถ้าจะเกิดอันตรายวายชีวิต ในนิมิตน้ำแดงเป็นแสงฝาง ถ้าไม่ชนะไม่แพ้แต่ปานกลาง น้ำเป็นอย่างสีรงลงละลาย ถ้าจะไปมีชัยแก่ ข้าศึก น้ำเลื่อมด้วยผลึกวิเชียรฉาย ครั้งนั้นขาดชันษาชะตาตาย นิมิตสายชลธีเป็นสีแดง

เพชรกล้ามุ่งเขม้นเห็นนิมิต รู้แท้แน่จิตประจักษ์แจ้ง น้ำอย่างสีฝาง...ลางร้ายแรง นึกแสยงสยดสยอนถอนฤทัย”

ขุนแผนเคลื่อนทัพ...ตอนท้องฟ้าจำรัสรัศมี ตรีเพชรกล้า เห็นลาง น้ำฝางสีแดง ผลการรบ ฝ่ายเชียงใหม่แพ้

นอกจากเชื่อลาง...แล้ว คัมภีร์พิชัยสงคราม ยังเชื่อการแต่งกาย...จะออกรบวันไหน ก็ต้องแต่งกายด้วยเสื้อผ้า สีประจำวันนั้น

พงศาวดารกรุงศรีอยุธยา กล่าวถึงการแย่งชิงราชสมบัติ สมัยที่เจ้าพระยากลาโหมสุริวงศ์ ยกทัพเข้าปล้นวังพระเชษฐาธิราช...ว่า

“วันนั้น เป็นวันเสาร์ เจ้าพระยากลาโหมสุริวงศ์ ใส่เสื้อดำกางเกงดำ ขึ้นม้าดำ ขุนนางแลไพร่ตามมาเป็นอันมาก”

แต่งกายถูกโฉลกในวันชิงบัลลังก์ ทั้งยังขึ้นม้าดำ เจ้าพระยากลาโหมก็ได้ ชัยชนะ เป็นกษัตริย์อยุธยา พระนามว่า พระเจ้าปราสาททอง...ด้วยประการฉะนี้.

OบารายO http://www.thairath.co.th/thairath1/2548/column/bible/dec/11_12_48.php

ตอบ: Sat Jan 14, 2006 5:49 pm

ทำไม? เรียกศักราช

ศักราช...คือชื่อเรียกจำนวนปีที่ล่วงไป ความนิยมที่จะใช้ศักราช...มีจุดมุ่งหมาย เช่น พุทธศักราช ที่ไทยเราใช้มุ่งนับจำนวนปีอย่างเดียว แต่เมื่อมุ่งใช้ประโยชน์ในการคำนวณวิถีโคจร ทางดาราศาสตร์ ใช้พยากรณ์ในทางโหราศาสตร์ ก็ใช้จุลศักราช

อาจารย์ล้อม เพ็งแก้ว เริ่มต้นเรื่อง ศักราชคืออะไร ไว้ใน “ศิลปวัฒนธรรม” ฉบับมกราคม 2531 อาจารย์ปรานี วงษ์เทศ นำมาพิมพ์อีกครั้ง เป็นบทผนวก เกียรติ-ยศในหนังสือประเพณี 12 เดือน ที่เพิ่งพิมพ์ใหม่....ไว้ว่า

ตามรูปศัพท์ ศักราช หมายถึงราชาแห่งศกะ...ซึ่งก็คือ ศากยะวงศ์แห่งพระพุทธเจ้า การบอกปีในสังคมอินเดียโบราณ นิยมนับตามพระชนมายุของกษัตริย์

เช่น...พระพุทธองค์ ประสูติเมื่ออัญชนศักราช 68 หมายความว่า เมื่อพระเจ้าอัญชนะ (พระ เจ้าตาของพระพุทธเจ้า) พระชนมายุ 68 พรรษา

ต่อมาคำศักราชก็เลื่อนความหมาย เป็นจำนวนปีที่กำหนดนับอย่างใดๆ ก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นราชาแห่งศกะ เช่น คำว่าคริสต์ศักราช เป็นต้น

พุทธศักราช...เริ่มนับจากวันปรินิพพานของพระพุทธองค์ คือถือเอาวันเพ็ญเดือนวิสาขะ วันที่พระจันทร์เพ็ญโคจร ณ ตำแหน่งดาวฤกษ์ วิสาขะ เป็นจุดเริ่ม

อาจารย์ล้อมตั้งข้อสังเกตว่า การตรวจ สอบพุทธศักราช ที่มีการบันทึกไว้ในสมัยก่อน ต้องคำนึงถึงจุดเปลี่ยนปีที่ต่างจากปัจจุบัน อันอาจทำให้ส่วนเหลื่อมปีมีความสับสน

เกณฑ์เทียบกับศักราชอื่นๆ อาจผิดพลาดไปได้หนึ่งถึงสองปี?

บางประเทศ เช่น ลังกา พม่า นับเอาปี ย่างเข้าเป็นตัวเลขพุทธศักราช ส่วนทางไทยถือเอาปีล่วงแล้ว ก็ทำให้ศักราชคลาดกันไปได้ หนึ่งปี การเทียบปีระหว่างวัฒนธรรมจึงต้อง คำนึงถึงคติดังกล่าวด้วย

รัตนโกสินทร์ศก ถือวันสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์เป็นจุดเริ่มต้น จึงมีเกณฑ์เทียบกับพุทธศักราช 2324

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงประดิษฐานรัตนโกสินทร์ศก ใช้ในปี พ.ศ.2432 (ร.ศ.108) ถือเอาวันที่ 1 เมษายน เป็นวันเริ่มศักราช ใช้ในเอกสารราชการจนถึง ร.ศ.131 (พ.ศ.2455) ก็ยกเลิก

ส่วนศักราชที่มุ่งใช้ในการคำนวณวิถีโคจรของดาวพระเคราะห์ นักปราชญ์กำหนด วันมหาสงกรานต์เป็นจุดเริ่มแบ่งปี

จุดดังกล่าวนี้ คือจุดระหว่างเส้นโคจรดวงอาทิตย์ที่เรียกว่าสุริยวิถี กับเส้นศูนย์สูตรท้องฟ้า โดยถือเอาวันที่จุดราตรีเสมอภาค หรือวิษุวัต คือกลางคืนกับกลางวันมีระยะเท่ากัน

ศักราชที่อาศัยการคำนวณหาวันมหาสงกรานต์ ที่รู้จักและใช้กันในเอกสารไทยโบราณ มีกลียุคศักราช มหาศักราช จุลศักราช

กลียุคศักราช...ตั้งขึ้นจากการคำนวณหาจุดเริ่มต้นกลียุค อันเป็นยุคของโลกปัจจุบัน ตามความเชื่อว่าโลกมีสี่ยุค กฤตยุค ไตรตายุค ทวาบรยุค และกลียุค พงศาวดารโยนก ระบุว่า กลียุค เริ่มต้นก่อนพุทธศก 2,559 ปี

มหาศักราช...พระเจ้าสลิวาหนะ ศากยะวงศ์องค์หนึ่ง ที่ปราบได้ทั่วอินเดียใต้ เริ่มจากวันมหาสงกรานต์แห่งกลียุคศักราช 3180 ตรงกับปีเถาะ มีเกณฑ์เทียบพุทธศักราช 621 ปี เดิมมีเรียกกันหลายชื่อ สักสลิวาหนสัมวัติบ้าง สักกะสัมวัติบ้าง สักกะรูปกาลบ้าง และที่ใช้ กันมาก คือสักกราช

ต่อมาเมื่อมีการใช้จุลศักราช...ศักราชเดิมของพระเจ้าสลิวาหนะ จึงต้องเรียกให้แตกต่างกันว่า มหาศักราช

จุลศักราช...พระสังฆราชบุพโสรหัน สึกจากพระชิงราชสมบัติตั้งตนเป็นกษัตริย์ พุกาม ตั้งศักราชใหม่ เริ่มจากวันมหาสงกรานต์ ปีกุน เมื่อกลียุคศักราชล่วงไปแล้ว 3,739 ปี (จ.ศ.1 เทียบ ก.ศ.3740) เกณฑ์เทียบพุทธ-ศักราช 1,181 ปี

ศักราชดังกล่าวนี้ อาจารย์ล้อม บอก ว่า ในการใช้จริง มีการปะปน และอ้างอิงอาศัยกัน

พุทธศักราช ไทยเรารับมาทางพุทธ-ศาสนา ใช้บอกเวลาในการเทศนาธรรม บอกว่า การเทศน์ครั้งนั้น กระทำกันในวันนับ จากพุทธปรินิพพาน เท่านั้นปี เท่านั้นเดือน และเท่านั้นๆวัน

แต่ในการกำหนดวันธรรมสวนะ กำหนดวันเข้าออกพรรษา ก็ต้องอาศัยจุลศักราช คำนวณหาดิถีที่เป็นวันดับวันเพ็ญ วันแปดค่ำ การวางอธิวาร และอธิมาส

อาจารย์ล้อมสรุปว่า ที่เป็นเช่นนี้ ก็เพราะตัวเลขบอกพุทธศักราช ไม่ได้ เริ่มต้นในวันมหาสงกรานต์ จึงใช้คำนวณหาวิถีโคจรของดาวพระเคราะห์ไม่ได้.

OบารายO
http://www.thairath.co.th/thairath1/2549/column/bible/jan/8_1_49.php

ตอบ: Sat Jan 14, 2006 5:51 pm

พระพลายคู่

พระเครื่องชุดขุนแผน ชุดที่ขึ้นชื่อลือชา... ราคาตั้งแต่หลักหลายพัน ไปจนถึงหลัก แสน นักเลงพระเครื่องเรียกกันว่า พระขุนแผนบ้านกร่าง ชื่อนี้ได้จากชื่อวัด...ที่พบพระ วัดบ้าน- กร่าง อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี

คุณมนัส โอภากุล นักโบราณคดีกิตติมศักดิ์ เขียนไว้ในหนังสือ...พระเมืองสุพรรณ พระวัดบ้านกร่าง แบ่งเป็นพิมพ์มากมาย เท่าที่รวบรวมเอาไว้ถึง 39 พิมพ์ ในจำนวน 39 พิมพ์ คุณมนัสแบ่งเป็นสองกลุ่ม

กลุ่มพระวัดบ้านกร่างเดี่ยว และกลุ่มพระวัดบ้านกร่างคู่

กลุ่มพระวัดบ้านกร่างเดี่ยว...มีพิมพ์ ห้าเหลี่ยมอกใหญ่ พิมพ์นี้ยอดนิยม สวยๆหน้าตาคมสัน ราคาหลักแสน พิมพ์ขุนแผนห้าเหลี่ยมอกเล็ก พิมพ์ ทรงพลใหญ่ พิมพ์ทรงพลเล็ก พิมพ์ซุ้มเหลือบ

พิมพ์เหล่านี้...ถือเป็นพิมพ์เอก นักเลงพระสมัยก่อน นิยมเรียกคำนำหน้าว่า “ขุนแผน”

ส่วนพิมพ์ต่อๆมา...พิมพ์พระประธานหน้าแก่ พิมพ์พระประธานหน้าหนุ่ม พิมพ์เถาวัลย์ พิมพ์ซุ้มประตู พิมพ์ใบมะยม พิมพ์ใบพุทรา ฯลฯ พิมพ์หน้าฤาษี สมัยก่อนเรียกกันว่า พระพลายเดี่ยว...

ต่อมาเริ่มรู้สึกว่าเรียกพลาย...นำหน้า ค่านิยมต่ำกว่าขุนแผน จนมาถึงสมัยนี้ ดูจะเรียกทุกพิมพ์ ว่า ขุนแผน

เมื่อมีพลายเดี่ยว...แล้ว ก็ต้องมีพลายคู่

พระพลายคู่ กรุวัดบ้านกร่าง...ดูเผินๆอาจคิดว่ามีสักสามสี่พิมพ์ เอาเข้าจริงๆ คุณมนัสรวบรวมและตั้งชื่อเอาไว้ได้มากถึง 14 พิมพ์ พิมพ์หน้ายักษ์ หน้าเทวดา เศียรโต หน้าฤาษี เข่าสูง อกครุฑ หน้ามงคล ฯลฯ และพิมพ์สองปาง (องค์หนึ่งสมาธิ องค์หนึ่งสะดุ้งมาร)

พระพลายคู่...เอาเข้าเลี่ยมหรือตลับ แขวนสายสร้อยไม่ค่อยสวย...ความนิยมจึงน้อยกว่าพิมพ์ ขุนแผนหรือพิมพ์พลายเดี่ยว หลัง พ.ศ. 2500 พระขุนแผนสภาพสวยเพิ่งขึ้นหลักพันต้นๆ พระพลายคู่...คู่ละไม่กี่ร้อย

ยิ่งถ้าเป็นพลายคู่หัก...หรือพลายคู่ตัดเดี่ยว... เหลือองค์เดียว...สมัยที่ยังมีการแลกพระกัน พระพลายคู่ตัด...องค์ละไม่ถึงร้อย ศักดิ์ศรีเป็นแค่พระแถม

สมัยนี้ พลายคู่ตัดเดี่ยว องค์สวยๆหน้าตาคม ราคาว่ากันเป็นหมื่น

แต่สมัยก่อนหน้านั้น...ราคาพระพลายคู่แพงมาก ชาวสุพรรณเล่ากันว่า เอาวัวชั้นดีสองตัวแลก เจ้าของพระยังไม่ยอมให้

พระเครื่องเท่าที่เคยพบกันในประเทศไทย...พระสามพี่น้อง เรียงกันสามองค์ หรือรวมอยู่หลายองค์ มีหลายวัด หลายกรุ แต่สององค์คู่กัน อย่างพลายคู่ มีอยู่ที่กรุวัดบ้านกร่างวัดเดียว

ปริศนา...ทำไมจึงมีพระคู่...ถูกเฉลยว่า...ที่ตั้งวัดบ้านกร่าง...อยู่ริมแม่น้ำสุพรรณ ห่างจากเจดีย์ยุทธหัตถี...จุดที่เชื่อกันว่า สมเด็จพระนเรศวร และสมเด็จพระเอกาทศรถ ทรงทำยุทธหัตถีกับพระมหาอุปราชา และพระเจ้าแปร

ชัยชนะจากสงครามยุทธหัตถี เป็นที่มาของการสร้างอนุสรณ์ดอนเจดีย์ ข้อมูลด้านประวัติศาสตร์แม้จะมีข้อขัดแย้งอยู่บ้าง แต่ก็ค่อนข้างแน่ชัด...

การสร้างพระพลายคู่เป็นอนุสรณ์ชัยชนะของสองพระเจ้าอยู่หัว พระองค์ดำ พระองค์ขาว...ที่วัดบ้านกร่าง...จึงถูกเชื่อมโยงให้เห็นชัดเจนมากขึ้น

พิจารณากันด้านศิลปะ เส้นสายลายพิมพ์ พระขุนแผนพิมพ์ห้าเหลี่ยมอกใหญ่ เป็นแม่พิมพ์เดียวกันกับพระขุนแผนเคลือบ ที่พบในองค์พระเจดีย์ ชัยมงคล อยุธยา

พระเจดีย์องค์นี้สร้างขึ้นในสมัยสมเด็จ พระนเรศวร

หากจะขอสรุปว่า พระวัดบ้านกร่าง ศิลปะอยุธยายุคกลาง...สมเด็จพระนเรศวรและสมเด็จพระเอกาทศรถ เป็นองค์อุปถัมภ์การสร้าง...เหตุปัจจัยหลายอย่าง ก็ดูจะลงตัว.

OบารายO
http://www.thairath.co.th/thairath1/2549/column/bible/jan/15_1_49.php

ตอบ: Thu Aug 17, 2006 1:49 pm

songwut110 บันทึก:

เลข...อาถรรพณ์
http://www.thairath.co.th/thairath1/2546/column/bible/dec/7_12_46.php
http://www.osknetwork.com/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&p=1698

ชีวิตคนบางคนสัมพันธ์กับบางตัวเลข สุรพล สมบัติเจริญ นักร้องลูกทุ่งไทย ผูกพันกับเลข 16 เขาแต่งงานกับภรรยาวันที่ 16 ครบ 16 ปี ทะเลาะกันครบ 16 ครั้ง ก็แยกบ้านกันอยู่

เมื่อเขานำวงไปแสดงที่นครปฐม หลังจากร้องเพลง 16 ปี แห่งความหลัง จบลง ลงจากเวที เขาก็ถูกยิงตาย วันนั้น เป็นวันที่ 16 สิงหาคม 2511.

เมื่อคราวนิวยอร์กทำรถไฟใต้ดิน
โดย หัวปิงปอง ไทยรัฐ

เห็นข่าวหนุ่มฆ่าตัวตาย โดยโดดให้รถ ไฟฟ้าบีทีเอสทับแล้ว แม้จะนึกเห็นใจหนุ่มที่คิดสั้นเหลือกำลัง แต่ก็หวังว่าครั้งนี้คงเป็นครั้ง เดียวและครั้งสุดท้าย เพราะผมไม่อยากเห็นใครทำลายชีวิตตัวเองด้วยวิธีการแบบนี้อีก...

กลับมาเรื่องรถไฟฟ้าใต้ดินนิวยอร์ก จากบทความของคุณ สมเกียรติ พงษ์กันทา ที่ปรึกษาอาวุโส บริษัทบีเอ็มซีแอล กัน ต่อจากเมื่อวาน...มาดูสิครับว่า เมืองนิวยอร์กเขาสร้างรถไฟฟ้าใต้ดินกันอย่างไร

“จุดประกายให้กำเนิด...ในระยะปลายศตวรรษที่ 18 นั้น ทุกเมืองใหญ่ๆ เช่น กรุงลอนดอน และนิวยอร์ก มีปัญหาการจราจรอย่างมาก สำหรับนิวยอร์กนั้น ประสบปัญหาจราจรอย่างหนัก ทั้งๆที่มีรถไฟยกระดับ มีรถราง มีรถรางลากด้วยม้า และมีรถม้าวิ่งขวักไขว่สับสนแน่นถนน สำหรับกรุงลอนดอนนั้น เริ่มแก้ปัญหานี้ก่อนโดยสร้างรถไฟใต้ดินและเปิดใช้ครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ.1863”

“ประมาณ ค.ศ.1870 มีนักประดิษฐ์คนหนึ่งในนิวยอร์กชื่อ อัลเฟรด อีลี่ บีช (Alfred Ely Beach) ได้คิดและสร้างท่อลมใต้ถนนบรอดเวย์ (Broadway) โดยใช้แรงเป่าและดูดจากพัดลมขนาดใหญ่ เพื่อส่งไปรษณียภัณฑ์ให้ไปตามกระแสลม แต่ไม่ประสบผลสำเร็จ และท่อนี้เล็กเกินกว่าที่ใช้ ในการขนส่งมวลชน”

“ความจริงเรื่องขุดใต้ดินนี้เคยถูกเสนอโดยกลุ่มธุรกิจการรถไฟ ชื่อ อาร์เคดเรลเวย์ (Arcade Railway) ที่เสนอให้สร้างร้านค้าและรางรถไฟใต้ดินใต้ถนนบรอดเวย์ พาร์สันซ์ได้มาร่วมทำงานกลุ่มนี้อยู่พักหนึ่งใน ค.ศ.1885 แต่อยู่ได้ไม่นานก็แยกตัวออกไปอยู่กับกลุ่มของนิวยอร์กดีสตริค�เรลเวย์ (New York District Railway) ซึ่งทำธุรกิจการรถไฟเช่นเดียวกัน ที่บริษัทใหม่นี้พาร์สันซ์ได้เสนอแบบระบายอากาศในการขุดอุโมงค์ใต้ดินเป็นที่ยอมรับ”

“ต่อมาในปี ค.ศ.1891 นายกเทศมนตรีนครนิวยอร์ก แอบแรม s.ฮิววิท (Abram S. Hewitt, New York Mayor) ได้ตั้งให้พาร์สันซ์เป็นรองวิศวกรใหญ่ ของคณะกรรมการการขนส่งเร่งด่วน (Rapid Transit Commission) กรรมการชุดนี้ได้ประกาศหาผู้สนใจให้ประมูลการก่อสร้างรถไฟใต้ดิน ตามแบบที่คณะกรรมการอนุมัติ แต่ ปราศจากผู้สนใจ ต่อมาใน ค.ศ.1894 คณะกรรมการได้แต่งตั้งให้พาร์สันซ์เป็นวิศวกรใหญ่ (Chief Engineer) พาร์สันซ์ได้เดินทางตามเมืองต่างๆเพื่อศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับการก่อสร้างรถไฟใต้ดิน เช่น ลอนดอน ปารีส...”

“จากการดูงาน เรียนรู้จากเมืองต่างๆ พาร์สันซ์ได้สรุปว่า การสร้างรถไฟใต้ดินถ้าเลือกได้ควรใช้วิธีขุดแล้วกลบ (cut and cover) จะดีกว่าการขุดอุโมงค์ลึกๆ (deep tnneling) และการใช้พลังงานไฟฟ้าขับเคลื่อนไฟฟ้า จะนำไปสู่อนาคตที่ยั่งยืน คณะกรรมการการขนส่งเร่งด่วนเห็นด้วย และอนุมัติให้เป็นแผนที่ใช้ ปฏิบัติสำหรับการรถไฟใต้ดินของนิวยอร์ก”

จากนั้นก็เป็นขั้นตอนของการออกแบบรายละเอียดว่าจะเริ่มทำอะไร ที่ไหน ก่อนหลังและทำอย่างไร...

“ตามผังของงาน รถไฟใต้ดินนิวยอร์ก สายแรกเริ่มจากศาลาว่าการ (City Kall) ซึ่งอยู่ในเขตธุรกิจหนาแน่นของตำบลแมนฮัตตัน (Manhattan) มีทิศทางขึ้นเหนือ ลอดถนน 96 ผ่านฮาร์เลม (Harlem) ไปวอชิงตัน ไฮซ์ (Washington Height) และ บร็องซ์ (The Bronks) ที่ใต้ถนน 96 นี้ให้มี 4 ราง โดยจัด 2 รางไว้ สำหรับรถด่วนเพื่อผ่านตลอด”

“การก่อสร้างดำเนินไปตามแผนมีอุปสรรคเป็นธรรมดาแต่ไม่ร้ายแรงนัก ปัญหารวมไปถึงการย้ายท่อก๊าซ ท่อน้ำ สายไฟฟ้า สายโทรศัพท์ และสาธารณูปโภคอื่นๆจำนวนมาก การขุดแล้วกลบเป็นปัญหาต่อคมนาคมสัญจรของประชาชนมากกว่าการเจาะขุดอุโมงค์ แต่ประชาชนก็เข้าใจยอมรับสภาพนั้นเพื่ออนาคตดีกว่าที่ยั่งยืน มีบางคนร้องทุกข์และเรียกหลุมที่ขุดว่า หลุมของนายพาร์สันซ์ (Parson's Ditch)”

“มีบางส่วนจำเป็นต้องขุดอุโมงค์ บางส่วนต้องวางเป็นท่อให้จมลงไป เช่น ที่ลอดใต้แม้น้ำฮาร์เลม สำหรับการขึ้นลงเข้าสถานีส่วนใหญ่ใช้เป็นบันได เพราะต้องการให้รับปริมาณการจราจรของผู้โดยสารให้ได้มากกว่าของลิฟต์และบันไดเลื่อน ณ ที่ใดที่ได้รับแสงสว่างจากธรรมชาติได้ก็จะใช้กระจกหนา (glass-block ceiling) การระบายอากาศจาก ใต้ดิน ถ้าเป็นไปได้จะเจาะช่องขึ้นมาโผล่ตามผิวถนนและทางเท้าริมถนน”

“สำหรับพลังงานขับเคลื่อนนั้น มีการเตรียม โรงผลิตกระแสไฟฟ้าและจ่ายให้รถโดยผ่านรางที่สามซึ่งออกแบบโดยเฮนรี่ บริงเกอร์ฮอฟ (Henry Brinckerhoff) ซึ่งต่อมากลายเป็นหุ้นส่วนสำคัญของพาร์สันซ์ การก่อสร้างดำเนินการต่อมาโดยบริษัทแรพผิดทรานสิทคอนสตรัคชั่น (Rapid Transit Construction Company) ภายใต้ สัญญากับนครนิวยอร์ก ให้ออกแบบ ก่อสร้าง ดำเนินการ และบำรุงรักษา ถือเป็นการร่วมมือระหว่างรัฐและเอกชนในการขนส่งมวลชนโครงการแรกของสหรัฐอเมริกา”

“ดำเนินการต่อเนื่องมาโดยบริษัท เบลม็อนอินเตอร์บอโร่แรพผิดทรานสิท (Belmont's Interborough Rapid Transit Company, IRT) ถือได้ว่า ไออาร์ที (IRT) เป็นบริษัทแรกที่เดินรถไฟให้บริการรถไฟใต้ดินสายแรกของนิวยอร์ก สำหรับการก่อสร้างสายแรกนี้ประมาณว่าใช้แรงงาน 12,000 คน โดยใช้เงิน 65 ล้านเหรียญ”

“ธุรกิจรถไฟใต้ดินมีการขยายตัว ด้วยการขยายเส้นทางเส้นทางใหม่ จนมีผู้ดำเนินการสายใหม่อีก 2 บริษัท คือ บรูคลิน แมน-ฮัตตัน ทรานสิท (BMT) และอินดีเพนเด็นท์สับเวย์ (IND) แต่ต่อมาในปี ค.ศ.1940 ทางราชการให้เมืองนิวยอร์กเข้าควบคุมกิจการทั้งหมด โดยรวมการเดินรถของบริษัททั้งสามเข้า ด้วยกันแล้วขึ้นกับการขนส่งของเมืองนิวยอร์ก New York City Transit, (NYCT) และอยู่ในอาณัติของการขนส่งของเมืองนิวยอร์ก Metro-politant Tranportation Authority, (MTA) ปัจจุบันมีเส้นทาง 26 สาย รวมระยะทาง 722 ไมล์ (1,155 กม.)”.

ที่มา:
http://www.thairath.com/news.php?section=bangkok&content=16284
http://www.thairath.com/news.php?section=bangkok04&content=16402